Kontrola i hamowanie progresji krótkowzroczności
Kontrola krótkowzroczności u dzieci i dorosłych w Warszawie
Specjalizujemy się w profilaktyce i profesjonalnym prowadzeniu krótkowzroczności u dzieci i dorosłych. W diagnostyce wykorzystujemy biometrię oka i OCT, co pozwala dokładnie monitorować rozwój wady i dobierać postępowanie — od specjalistycznych okularów, przez soczewki kontaktowe do kontroli progresji, po ortokorekcję.
Czym jest kontrola krótkowzroczności
Kontrola krótkowzroczności (ang. myopia management) to zaplanowane postępowanie, którego celem jest spowolnienie narastania wady u dziecka lub nastolatka — a nie samo wyrównanie ostrości widzenia. Zwykłe okulary i soczewki korygują to, jak dziecko widzi dzisiaj. Nie wpływają na to, jak szybko rośnie wada.
Krótkowzroczności nie da się cofnąć. Gałka oczna, która się wydłużyła, pozostaje dłuższa. Można natomiast realnie ograniczyć, o ile jeszcze urośnie — i tym samym zmniejszyć docelową wysokość wady oraz ryzyko powikłań w dorosłości. W praktyce nazywa się to czasem „leczeniem krótkowzroczności”, choć precyzyjniej mówić o kontroli lub hamowaniu jej progresji.
Chcesz poznać mechanizm działania poszczególnych metod i wyniki badań? Przeczytaj nasz przewodnik po metodach hamowania krótkowzroczności →
Dlaczego warto spowalniać krótkowzroczność u dziecka
Krótkowzroczność to nie tylko niewygoda. Rosnąca wada oznacza, że gałka oczna się wydłuża — a im jest dłuższa, tym bardziej rozciągnięta jest siatkówka. To zwiększa ryzyko zmian w siatkówce i plamce żółtej, jaskry oraz odwarstwienia siatkówki w późniejszym życiu. Ryzyko rośnie z każdą dioptrią i każdym milimetrem długości osiowej.
Skala zjawiska rośnie. Według prognoz opublikowanych w czasopiśmie Ophthalmology (Holden i wsp., Brien Holden Vision Institute) do 2050 roku krótkowzroczna może być około połowa populacji świata. Wśród czynników, na które mamy wpływ, wymienia się dużo pracy z bliska i mało czasu spędzanego na świeżym powietrzu.
W oku miarowym obraz ostro pada na siatkówkę. W oku krótkowzrocznym gałka jest zbyt długa — obraz ogniskuje się przed siatkówką. Kontrola progresji hamuje to nadmierne wydłużanie.
Diagnostyka: biometria oka i OCT
W kontroli krótkowzroczności monitorujemy dwa parametry: wielkość wady wzroku w dioptriach oraz osiową długość gałki ocznej. Sam pomiar dioptrii to za mało — dopiero powtarzane co 3–6 miesięcy pomiary długości gałki pokazują, czy wada się stabilizuje i czy dobrana metoda działa.
Biometria oka
Precyzyjny, bezkontaktowy pomiar osiowej długości gałki ocznej (AL). To najlepiej udokumentowany wskaźnik tempa progresji krótkowzroczności. Wynik wyjściowy staje się punktem odniesienia dla kolejnych wizyt.
Tomografia OCT
Ocena siatkówki, plamki żółtej i tarczy nerwu wzrokowego — struktur najbardziej narażonych przy wyższej krótkowzroczności. Pozwala wcześnie wychwycić zmiany na obwodzie i w plamce.
Więcej o badaniu OCT i biometrii oka →Ceny badań diagnostycznych →
Metody kontroli krótkowzroczności
Nie ma jednej metody dla wszystkich. Postępowanie dobieramy do wieku dziecka, wysokości i tempa progresji wady, trybu życia oraz gotowości do noszenia soczewek. Metody można też łączyć.
Okulary do kontroli progresji
Szkła do kontroli progresji wyglądają jak zwykłe okulary, ale mają dodatkową strukturę optyczną w strefie obwodowej — mikrosoczewki lub mikropryzmaty — która ogranicza bodziec do wydłużania gałki ocznej. Dziecko nosi je jak każde inne okulary, przez cały dzień.
Essilor Stellest
Technologia H.A.L.T. — 11 pierścieni mikrosoczewek wokół strefy ostrego widzenia.
HOYA MiYOSMART
Technologia D.I.M.S. — strefa terapeutyczna w układzie plastra miodu.
ZEISS MyoCare
Technologia C.A.R.E. — koncentryczne pierścienie o zmiennym rozogniskowaniu.
Visall MyoSlow
Polskie szkła do kontroli progresji z peryferyjnym rozogniskowaniem.
Szajna MyoControl
Polska konstrukcja do hamowania progresji krótkowzroczności u dzieci.
Producenci w badaniach rejestracyjnych raportują spowolnienie progresji rzędu kilkudziesięciu procent w porównaniu ze zwykłymi szkłami jednoogniskowymi. Efekt u konkretnego dziecka zależy m.in. od czasu noszenia okularów i wieku rozpoczęcia.
Soczewki kontaktowe do kontroli progresji
Miękkie soczewki do kontroli progresji mają budowę wieloogniskową — centralnie korygują wadę, a w strefie obwodowej wprowadzają rozogniskowanie hamujące wydłużanie gałki. Sprawdzają się u dzieci aktywnych, uprawiających sport, które nie chcą nosić okularów.
Johnson & Johnson Acuvue Abiliti
Miękkie soczewki jednodniowe przeznaczone do kontroli progresji krótkowzroczności.
CooperVision MiSight 1 day
Jednodniowe soczewki z technologią ActivControl, z rejestracją do kontroli progresji u dzieci.
Do soczewek kwalifikujemy po ocenie zdrowia przedniego odcinka oka i nauce zakładania. Wiek sam w sobie nie jest przeciwwskazaniem — liczy się dojrzałość dziecka i higiena.
Ortokorekcja (soczewki ortokeratologiczne)
Ortokorekcja to sztywne soczewki noszone w nocy, które na czas dnia tymczasowo i odwracalnie modelują rogówkę — dziecko widzi ostro bez okularów, a metoda jednocześnie ogranicza progresję. Wymaga topografii rogówki i indywidualnego doboru. Zobacz cennik aplikacji soczewek ortokeratologicznych →
Atropina w niskim stężeniu
Krople z atropiną w niskim stężeniu spowalniają progresję niezależnie od korekcji optycznej. Atropina jest lekiem — o jej włączeniu decyduje lekarz okulista. Prowadzimy wtedy monitorowanie długości gałki ocznej i współpracujemy z lekarzem prowadzącym.
W wybranych przypadkach metody się łączy. Optymalne postępowanie ustalamy po badaniu i kwalifikacji.
Jak wygląda prowadzenie pacjenta
Badanie optometryczne i kwalifikacja
Pełne badanie refrakcji i funkcji wzroku, wywiad rodzinny, analiza czynników ryzyka. Ustalamy, czy i jaka metoda kontroli progresji jest wskazana.
Biometria wyjściowa
Pomiar osiowej długości gałki ocznej jako punkt odniesienia. Bez tego nie da się później ocenić, czy metoda działa.
Dobór i wdrożenie metody
Okulary, miękkie soczewki kontaktowe lub ortokorekcja — dobierane indywidualnie. Nauka obsługi i pierwsza adaptacja.
Wizyty kontrolne co 3–6 miesięcy
Powtarzana biometria, ocena refrakcji, kontrola dopasowania i zdrowia oczu. Porównujemy tempo progresji do wizyty wyjściowej.
Modyfikacja postępowania
Jeśli wada nadal szybko rośnie, zmieniamy lub łączymy metody. Prowadzenie trwa zwykle do ustabilizowania się wady w wieku kilkunastu–dwudziestu kilku lat.
Krótkowzroczność u dziecka — kiedy się do nas zgłosić
Dzieci rzadko skarżą się na wzrok, bo nie znają innego obrazu świata. Na krótkowzroczność mogą wskazywać:
- ● mrużenie oczu przy patrzeniu w dal, na telewizor lub na tablicę
- ● przysuwanie się do ekranu, książki i zeszytu
- ● przepisywanie z tablicy „na pamięć” lub prośby o miejsce w pierwszej ławce
- ● bóle głowy i zmęczenie oczu pod koniec dnia
- ● gorsze oceny lub niechęć do czytania bez wyraźnej przyczyny
Do prowadzenia kontroli progresji warto zgłosić się szczególnie wtedy, gdy wada pojawiła się wcześnie (przed 9.–10. rokiem życia), szybko rośnie między kolejnymi badaniami albo gdy krótkowzroczność występuje u rodziców.
Nie masz pewności? Wypełnij bezpłatny test czynników ryzyka krótkowzroczności u dziecka →
Kontrola krótkowzroczności w Warszawie — nasz gabinet
Prowadzimy dzieci i dorosłych z krótkowzrocznością w gabinecie przy ul. Łodygowej 3 na warszawskim Targówku. Blisko mają pacjenci z Bródna, Zacisza, Białołęki i Tarchomina oraz Pragi-Północ. Badania merytorycznie nadzoruje mgr Grzegorz Lewicki, jedyny w Polsce optometrysta z certyfikatem FOVDRA (d. FCOVD) i wykładowca optometrii pediatrycznej na Uniwersytecie Warszawskim.
Dysponujemy biometrem do pomiaru długości gałki ocznej, tomografem OCT i topografem rogówki — kompletem narzędzi potrzebnych do rzetelnego prowadzenia kontroli progresji.
Umów wizytę w sprawie kontroli krótkowzroczności
Im wcześniej zaczniemy monitorować wadę, tym więcej można zrobić, żeby spowolnić jej narastanie.
Zarezerwuj terminNajczęstsze pytania
Czy krótkowzroczność można wyleczyć?
Nie. Krótkowzroczności nie da się cofnąć — wydłużona gałka oczna pozostaje wydłużona, a laserowa korekcja wyrównuje ostrość, ale nie zmniejsza ryzyka chorób oczu związanych z długą gałką. Można natomiast skutecznie spowolnić narastanie wady u dziecka i ograniczyć jej docelową wysokość. To właśnie nazywamy kontrolą krótkowzroczności.
Od jakiego wieku można rozpocząć kontrolę krótkowzroczności?
Postępowanie dobieramy indywidualnie. Metody kontroli progresji stosuje się najczęściej u dzieci w wieku szkolnym, u których wada narasta. Im wcześniej zaczniemy mierzyć długość gałki ocznej, tym lepiej ocenimy tempo progresji i dobierzemy metodę. Do biometrii i pierwszej oceny można zgłosić się już z kilkulatkiem.
Czym różni się kontrola krótkowzroczności od zwykłych okularów?
Zwykłe okulary i soczewki korygują ostrość widzenia, ale nie wpływają na tempo narastania wady. Okulary i soczewki do kontroli progresji mają dodatkową strukturę optyczną w strefie obwodowej, której zadaniem jest ograniczenie bodźca do wydłużania gałki ocznej. Dziecko nosi je tak samo jak zwykłą korekcję.
Które okulary do kontroli progresji są najlepsze — MiYOSMART, Stellest czy inne?
Nie ma jednych „najlepszych” szkieł. Essilor Stellest, HOYA MiYOSMART i ZEISS MyoCare działają na zbliżonej zasadzie peryferyjnego rozogniskowania i mają porównywalną dokumentację. Wybór zależy od wysokości wady dziecka, dostępnych powłok, oprawy i przewidywanego czasu noszenia. Konkretną konstrukcję proponujemy po badaniu.
Czy dziecko może nosić soczewki kontaktowe do kontroli krótkowzroczności?
Tak. Miękkie soczewki jednodniowe do kontroli progresji (Acuvue Abiliti, CooperVision MiSight) są przeznaczone właśnie dla dzieci. Kwalifikujemy do nich po ocenie zdrowia oczu i nauce zakładania. Dobrze sprawdzają się u dzieci aktywnych fizycznie, które nie chcą nosić okularów.
Co to jest ortokorekcja i czy jest bezpieczna?
Ortokorekcja to sztywne soczewki zakładane na noc, które odwracalnie modelują rogówkę — w dzień dziecko widzi ostro bez korekcji, a metoda ogranicza progresję. Przy prawidłowej higienie i regularnych kontrolach jest metodą bezpieczną. Wymaga topografii rogówki i indywidualnego doboru.
Czy atropina hamuje krótkowzroczność?
Krople z atropiną w niskim stężeniu spowalniają progresję niezależnie od korekcji optycznej. Atropina jest lekiem — o jej zastosowaniu decyduje lekarz okulista. Jeśli dziecko ją stosuje, prowadzimy monitorowanie długości gałki ocznej i współpracujemy z lekarzem prowadzącym.
Jak sprawdzacie, czy dobrana metoda działa?
Wykonujemy biometrię, czyli pomiar osiowej długości gałki ocznej, i powtarzamy go co 3–6 miesięcy. Porównanie wyników w czasie pokazuje, czy tempo wydłużania gałki zwolniło. Jeśli wada nadal szybko rośnie, modyfikujemy lub łączymy metody.
Ile kosztuje kontrola krótkowzroczności?
Prowadzenie zaczyna się od badania optometrycznego i biometrii wyjściowej — ceny badań diagnostycznych podajemy w cenniku. Koszt okularów lub soczewek do kontroli progresji zależy od wybranej technologii i powłok; pełną wycenę przedstawiamy po doborze. Wizyty kontrolne z biometrią rozliczamy według cennika gabinetu.
Jak długo trwa prowadzenie kontroli krótkowzroczności?
Kontrolę progresji prowadzi się do momentu ustabilizowania się wady, zwykle do wieku kilkunastu–dwudziestu kilku lat. Przez ten czas dziecko przychodzi na wizyty kontrolne co 3–6 miesięcy. Po ustabilizowaniu wady przechodzimy na zwykłe kontrole roczne.
Zweryfikowane merytorycznie przez
mgr Grzegorz Lewicki, FOVDRA
Jedyny w Polsce optometrysta z międzynarodowym certyfikatem FOVDRA (d. FCOVD, Fellow of the Optometric Vision Development & Rehabilitation Association). Wykładowca Optometrii pediatrycznej na Uniwersytecie Warszawskim.
Poznaj cały zespół →To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą. Okulary i soczewki kontaktowe do kontroli progresji krótkowzroczności są wyrobami medycznymi — wskazania, dobór i sposób stosowania ustala się indywidualnie podczas wizyty. Treść tej strony ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.